Studiedag VAWR in Rotterdam

Wederopbouw en Post ’65 zijn klaar voor monumentenzorg. Maar is de monumentenzorg ook klaar voor Wederopbouw en Post ’65?

Op 27 februari organiseerden wij een studiedag voor de Vereniging van Architecten Werkzaam in de Restauratie (VAWR) rondom de restauratie en herontwikkeling van het voormalige bankgebouw aan de Coolsingel 93 in Rotterdam. Het gebouw bestaat uit drie duidelijke tijdlagen: het oorspronkelijke bankgebouw van Van Nieuwenhuyzen uit de jaren ’50, de ingreep en uitbreiding van Van Erk uit de jaren ’90 en de huidige transformatie door Paul de Ruiter Architects.

Juist die gelaagdheid maakt het project interessant, maar ook complex. Elke tijdlaag vraagt om een eigen benadering. Het doel was om de drie tijdlagen leesbaar te houden en hun eigen expressie te laten behouden, terwijl tegelijkertijd rust en eenheid op gebouwniveau ontstaat. In het Wederopbouwdeel lag de nadruk meer op restauratie en behoud, terwijl in het Post ‘65 deel van Van Erk meer ruimte was voor aanpassing en nieuwe toevoegingen. Daarmee raakt het project aan de vraag: hoe gaan we om met naoorlogse architectuur binnen de monumentenzorg?

De klassieke monumentenzorg is vaak sterk gericht op het vastleggen van materialiteit en het inpassen van toekomstig gebruik. Daarbij is meestal duidelijk wat leidend is: het monument zelf. Bij recente monumenten ligt dat anders. Daar kunnen interne waarden (het monument) en externe motivaties (gebruik, duurzaamheid, stedelijke ontwikkeling) sterker met elkaar verweven raken. Is bij deze “nieuwe” monumenten materialiteit wel het uitgangspunt? Of zijn er andere waarden belangrijker?

Het gesprek hierover met de deelnemers en het bezoek aan de bouwplaats leidde tot een inspirerende studiedag met hernieuwde inzichten over de rol van de restauratiearchitect en de toekomst van naoorlogs erfgoed.